Pages Navigation Menu

Chế biến thuốc từ bá tử nhân và bách bộ

Bá tử nhân

Là nhân hạt cây Trắc bá – (Thuyae orfentalis (L.) Endl. Họ Trắc bá – Cupressaceae). Nghiền bỏ vỏ; sau khi nghiền các hạt, bỏ cả vào nước, nhân nổi lên vớt ra phơi khô, để tránh bị vón sẽ mất dầu.

  1. Bá tử nhân tẩm chu sa.

Bá tử nhân                    10 kg.

Bột chu sa                     12 g.

Phun nước thấm đều bá tử nhân, rậy đều bột chu sa vào, Lắc đều để bột chu sa dính đều lên toàn bộ bề mặt của bá tử nhân. Phơi âm can.

  1. Bá tử nhân sao vàng.

Đem bá tử nhân sao nhỏ lửa, đảo đều tay đến khi có màu vàng đậm, mùi thơm là được.

Bá tử nhân sao vàng

Bá tử nhân sao vàng

  1. Bá tử nhân sương.

Trước hết đem bá tử nhân nghiền nhỏ, dùng giấy bản gói kỹ (có thể dùng bao tải gai). Phơi hoặc sây rồi ép dầu. Cũng có thể để ngoài trời nắng cho nóng rồi ép; thay giấy nhiều lần. Cũng có thể chưng nóng rồi ép hết dầu. Phơi ba ngày.Nghiền bột mịn để dùng.

* Công dụng: Bá tử nhân là thuốc dưỡng tâm an thần, Dùng đối với các bệnh tinh thần không ổn định; hoặc dùng đối với bệnh táo bón do đại tràng thực nhiệt, vì chất dầu của bá tử nhân có tác dụng nhuận tràng. Khi chế sương thì tác dụng nhuận tràng giảm. Chế chu sa để tăng tác dụng trấn tĩnh, an thần.

>>> Xem thêm: Các chất gây ung thực trong thực phẩm

Bách bộ

Là rễ của cây Bách bộ – Stemona tuberosa Lour. Họ Bách bộ – Stemonaceae

Sau khi đào lấy rễ, thường là một chùm rễ, rửa sạch đất, phơi khô hoặc sấy khô.

Bách bộ rửa sạch, u mềm, thái phiến vát độ dài phiến 3-5cm. Có thể chế theo các cách sau:

  1. Chế với cam thảo.

Theo tỷ lệ 10: 0,8 (10kg bách bộ, dùng 800 gam cam thảo bắc), Đun cam thảo với nước 2 lần, mỗi lần đun sôi 1 giờ 30 gộp dịch nước sắc. Cho bách bộ vào nước sắc cam thảo, đu ngập. Ngâm 3 giờ – 6 giờ. Vớt ra, phơi khô.

Cây bách bộ

Cây bách bộ

  1. Bách bộ trích mật ong (hoặc đường đỏ).

Bách bộ            10kg

Mật ong            1kg; (hoặc siro đường đỏ).

  • Đem bách bộ cho vào nồi, sao nhỏ lửa đến khi xuất hiện các châm đen trên phiến thuốc. Thêm mật ong (hoặc siro), rưới đều. Vừa sao vừa đảo đều; giữ nhỏ lửa, tới khô.
  • Lấy mật ong (thêm ít nước pha loãng); trộn đều vào bách bộ; sao lửa nhỏ đến khi miếng bách bộ biến màu.
  1. Bách bộ chưng.

Xếp củ bách bộ vào thùng nhôm, chưng cách thủy 2-4 giờ. Sau khi chưng mềm, thái phiến. Phơi khô.

Bách bộ phiến Rượu

Đem rượu tẩm đều bách bộ, chưng 30 phút – 1 giờ. Lấy ra phơi khô.

4. Bách bộ rửa sạch ủ mềm; bỏ lõi, thái phiến mỏng dài 3-5cm. Phơi khỏ. Tẩm mật. Sao vàng.

Công dụng:Bách bộ có tác dụng chỉ ho bình suyễn nhuận phế, sát khuẩn, tẩy giun. Khi chế mật tăng cường nhuận phế, bình suyễn. Alcaloid trong bách bộ có tác dụng chống ho trừ đờm; đồng thời giảm thấp hưng phấn trung khu hô hấp; do đó có tác dụng trị ho.